MASEREEL

Interview met ontwerper Remco van Bladel

Begin maart 2025 lanceerden we behalve een nieuwe naam, ook een gloednieuwe huisstijl. Hoog tijd om de ontwerper achter deze geslaagde make-over aan je voor te stellen. We gingen in gesprek met vormgever Remco van Bladel over typografie, de rol van onze omgeving in het grafisch ontwerp, en de manier waarop openheid en geslotenheid vorm kregen in onze nieuwe huisstijl.

Remco van Bladel studeerde in 2002 af aan de afdeling Grafisch Ontwerpen van St. Joost in Breda. In 2006 richtte hij samen met Freek Lomme de uitgeverij Onomatopee op, een platform voor tentoonstellingen en publicaties op het snijvlak van (geluids)kunst, poëzie en visuele cultuur. Deze periode vormde voor hem een belangrijke proeftuin voor experimenten met boekontwerp, redactioneel werk en uitgeven.

Vanaf 2011 verschoof zijn praktijk richting online publishing en het ontwikkelen van webplatformen voor onder meer Witte de With en e-flux. Hij verliet de uitgeverij om zich volledig te richten op zijn eigen ontwerpstudio, waar hij werkt aan lettertypes, identiteiten, boeken, websites en installaties met een sterke typografische focus.

Tijdens de pandemie startte hij samen met zijn partner en kunstenaar Mariana Lanari het project Archival Consciousness. Vanuit deze samenwerking onderzoeken zij hoe data van bibliotheken en archieven beter toegankelijk kan worden gemaakt. Hieruit ontstond Biblio-Graph.org, een webapplicatie voor het visualiseren en doorzoeken van fysieke en digitaal geboren collecties.

Dag Remco, wat sprak je aan in MASEREEL, en hoe heeft onze werking je ontwerp geïnspireerd?

Als je werk maakt waarbij je verschillende printtechnieken toepast zoals in mijn praktijk, gaat je hart meteen sneller kloppen als je aan een plek als MASEREEL denkt. De eerste keer dat ik in Kasterlee was en de locatie en alle faciliteiten zag was ik meteen verkocht. Het is fantastisch dat er zo’n plek en programma voor kunstenaars is met zo veel expertise en support. Ook de landelijke ligging is uniek en was direct een inspiratiebron.

Je liet je inspireren door onze natuurlijke omgeving. Kun je uitleggen hoe dit tot uiting komt in de huisstijl?

De identiteit bestaat uit grofweg drie elementen / lagen. Eén is het kleurenpallet dat gebaseerd is op de natuur, die gebruiken we als basis voor elke uiting. De tweede laag is de typografie / informatie laag. En als laatste de abstracte patronen. Hiervoor hebben we allerlei beeldmateriaal van de omgeving en planten gezocht en gemaakt, omgezet in ‘dots’ en dat als een grafische toplaag toegevoegd.

Het nieuwe lettertype en de patronen zijn opgebouwd uit ‘dots’. Wat betekent dit ontwerpprincipe en waarom past het bij MASEREEL?

Tijdens de briefing werd het duidelijk dat het programma van MASEREEL uit twee pijlers bestaat: de artistieke werking en de residenties. We zochten tijdens het proces naar een vertaling voor zowel dit ‘open’ als ‘gesloten’ karakter van MASEREEL. Er zijn publieksmomenten, tentoonstellingen en open dagen en daarnaast de periodes waarin de residenten ongestoord zich kunnen focussen op hun werk.  Dit vertaalde zich door naar een font dat opgebouwd is uit fijne stippeltjes, die in stappen steeds meer dichter op elkaar komen te staan, tot ze weer een gesloten letter vormen.

Kun je ons iets vertellen over het proces van het ontwikkelen van het lettertype en de patronen? Welke keuzes waren spannend of uitdagend?

We begonnen het proces met allerlei studies rondom typografie waarbij het karakter open of gesloten kon zijn. Voor de letter begonnen we met allerlei verschillende structuren en arceringen die gaande weg versimpeld werden in de stippellijn. Parallel daaraan waren we vooral met het woordmerk bezig vanwege de overgang van het Frans Masereel Centrum naar MASEREEL, daarbij wilden we de cirkel als hoofdvorm nog steeds hanteren. Dat resulteerde in een voorstel waarbij twee halve cirkels rondom MASEREEL die open of gesloten kon worden geplaatst. Dat bleef een beetje plat en eendimensionaal. Door de landschapsfotografie in dezelfde puntjes als een laag toe te voegen ontstond er meer gelaagdheid en diepte in de basis lay-out.

Zijn er kleine details of subtiele elementen in de huisstijl waar je bijzonder trots op bent?

Ik denk dat we het meest trots zijn op het gehele font en de details die daarin zijn aangebracht. Wat begon als een idee als arcering vanuit verschillende grafische technieken werd langzaam een geheel eigen lettertype in drie verschillende uitvoeringen. Ook de gesloten vorm heeft vooral in de hoofdletters allerlei kleine ‘openingen’ die verdwijnen als je de letter klein gebruikt en goed zichtbaar worden wanneer de typografie monumentaal wordt ingezet. Als laatste hebben we ook een cursieve versie getekend.

Hoe heb je ervoor gezorgd dat het ontwerp flexibel is voor verschillende toepassingen, zoals online, print en merchandise?

Door de basis simpel te houden denk ik. Hierbij vertrekken we vanuit het formaat en grid, plus de drie lagen; kleur (palet) + letter + patroon en dat in een eindeloze variatie. We hebben tientallen patronen in verschillende kleurstellingen gemaakt zodat je redelijk snel tot een MASEREEL-ontwerp kunt komen ongeacht het formaat en medium.

Welke boodschap of gevoel wil je dat mensen krijgen als ze in aanraking komen met onze nieuwe huisstijl?

Moeilijke vraag! Dat ligt natuurlijk aan wie de ontvanger is, een bezoeker of een potentiële resident, maar in algemene zin hoop ik dat de identiteit in eerste instantie nieuwsgierig maakt en uitnodigt om te ontdekken wat MASEREEL is en wat je daar kunt doen en zien. Het hedendaagse karakter, een levendig programma dat wordt geïllustreerd door de patronen, die zowel verwijzen naar een drukprocédé en de omgeving, de landelijke ligging omgezet in honderden kleine puntjes en de speelse letter die zowel ‘open’ als ‘gesloten’ kan worden toegepast.

Het resultaat mag er zijn!

Meer info: Studio Remco van Bladel